Welkom op de website van Dagelijks Duurzaam Dilemma.

thuis

…tijdens koudere herfst- en wintermaanden sámen naar een warm land op vakantie of sámenwonen in een slecht geïsoleerde bovenwoning?
Read More

Wat nou als je naar een warm land op vakantie gaat met je vriendin als het kouder wordt in Nederland of thuis blijft in jullie slecht geïsoleerde bovenwoning? Wat is duurzamer? Tijdens koudere herfst- en wintermaanden sámen vliegen naar de Canarische Eilanden veroorzaakt evenveel klimaatimpact als 2,5 maand sámenwonen in een slecht geïsoleerde bovenwoning in Nederland.  Vergelijking tussen vliegen en gasverbuik voor ruimteverwarming. Veel mensen kunnen zich tegenwoordig de luxe veroorloven van verre zonvakanties. Vooral doordat vliegtickets de laatste decennia steeds goedkoper zijn geworden. Om in de koudere herfst- en wintermaanden nog lekker te kunnen genieten van warmere temperaturen en de zon, zijn onder andere de Canarische eilanden, Curacao en Kaapverdië favoriete zonbestemmingen. Als thuis blijven ook nog een optie is wat is dan eigenlijk duurzamer? Uitgaande van minimaal gasverbruik thuis (thermostaat op max. 15 graden, of helemaal uit, en alle ramen en deuren dicht) en nul gasgebruik voor ruimteverwarming op de warme vakantiebestemming. De impact van vliegen De afstand van de vlucht maakt uiteraard uit voor de hoeveelheid CO2e-uitstoot (1) maar ook doordat het broeikaseffect voor vliegen op grote hoogte flink verschilt van de emissies voor landen, taxiën en opstijgen (2). Hierbij wordt er rekening mee gehouden dat de uitlaatgassen van een vliegtuig op 10 kilometer hoogte 2x schadelijker zijn dan op de grond. Dit heet de Radiative Forcing Factor. Zo zorgt een retourvlucht vanaf Amsterdam naar...voor een CO2e-uitstoot van ongeveer (3): 940 kg Tenerife, Canarische Eilanden (6.400 km) 560 kg Mallorca (2.800 km) Voor andere warme zonbestemmingen (20-35 graden, van oktober tot en met maart) ‘dichtbij’ huis vanuit Nederland, zie voetnoot 4 (4). De impact van gasverbruik voor ruimteverwarming van een slecht geïsoleerde bovenwoning Bij een slecht geïsoleerde grote bovenwoning (<1950, 130 m2) zorgt het stoken van gas voor ruimteverwarming tijdens koude herfst- en wintermaanden voor een gemiddeld gasverbruik van rond de 250 m3 (5) gas per maand. Daarnaast gaat er nog zo’n 40% gas verloren bij de gasproductie (6). Je huis verwarmen met gas (7) in koude maanden zorgt hiermee voor een gemiddeld CO2e-uitstoot van: 670 kg* /maand * oktober (400), november (635), december (850), januari (800), februari (715), maart (635) Gemiddeld gebruiken we in Nederland in de wintermaanden (december, januari en februari) rond de 230 m3 (8) gas per maand voor het verwarmen van onze woning. Het gasverbruik hangt onder andere af van het woningtype, bouwjaar en de isolatie. Appartementen zijn vaak kleiner en ingesloten door de buren, waardoor het gasverbruik lager dan gemiddeld is. Bij bovenwoningen met een slecht geïsoleerd dak is het gasverbruik gemiddeld hoger. Na de tweede wereldoorlog is de energetische kwaliteit van woonhuizen in Nederland steeds meer verbeterd met steeds hogere warmte-isolatie eisen. Gebruikte een huis gebouwd voor 1946 jaarlijks nog gemiddeld 2.000 m3 aardgas, een huis gebouwd na 2000 gebruikt jaarlijks gemiddeld nog maar zo’n 1.410 m3 aardgas (9). CO2e: CO2equivalent laat andere broeikasgassen uitgedrukken in termen van CO2 op basis van hun relatieve global warming potential (GWP). CO2 heeft een GWP van 1, methaan heeft een GWP van ongeveer 25. CO2-emissiefactoren (geraadpleegd op 23 april 2017) CO2/reizigerskilometer voor het vliegtuig (Zie 2): regionale vlucht (<700 km):  0,297 kg; Europese vlucht (700 - 2.500 km): 0,200 kg; Intercontinentale vlucht (>2.500 km): 0,147 kg Op volgorde van temperatuur en weercijfer (geraadpleegd op 23 april 2017) [Oktober], (25-35 graden): Cyprus, kustplaatsen aan de Rode Zee (Egypte), Kaapverdië, westkust van Marokko, Turkije, Canarische Eilanden (20-25 graden): Algarve (Portugal), Costa Blanca, Costa del Sol, Ibiza en Mallorca (Spanje), Kreta (Griekenland) [November] (25-30 graden): kustplaatsen aan de Rode Zee (Egypte), Kaapverdië (20-25 graden): Canarische Eilanden, Cyprus, westkust van Marokko [December](25-30 graden): Kaapverdië (20-25 graden): kustplaatsen aan de Rode Zee (Egypte), Canarische Eilanden [Januari] (20-25 graden): Kaapverdië, Canarische Eilanden (18-22 graden): kustplaatsen aan de Rode Zee (Egypte) [Februari] (20-25 graden): kustplaatsen aan de Rode Zee (Egypte), Kaapverdië, Canarische Eilanden [Maart] (25-30 graden): Kaapverdië, kustplaatsen aan de Rode Zee (Egypte) (20-25 graden): Canarische Eilanden Mogelijk gasverbruik van een slecht geïsoleerde bovenwoning (m3/maand): oktober (150), november (240), december (320), januari (300), februari (270), maart (240) Verborgen Impact (2016), Babette Porcelijn Het opstoken van gas zorgt per m3 voor 1,89 kg CO2e-uitstoot (geraadpleegd op 23 april 2017) Energiesite. Wat is een gemiddeld gasverbruik? (geraadpleegd op 23 april 2017) Milieucentraal. Gemiddeld energieverbruik (geraadpleegd op 23 april 2017)         Save Save Save

…pizza laten bezorgen als je vriendin niet thuis eet of rijden met de auto en mee-eten bij een vriend?

Stel je hebt weer geen zin om te koken en je hebt deze keuze, wat is dan duurzamer? Wat mannen doen als hun partner niet thuis is. Volgens Women’s health zijn er 9 dingen die mannen doen als hun partner niet thuis is. Zoals: naakt door huis lopen, lekker lang op de wc zitten, porno kijken, gamen, ongezonde dingen eten, ongegeneerd scheten laten, dezelfde kleren dragen voor een paar dagen, foute comedy’s of vechtfilms kijken. En waarom ook niet? Er zijn toch eigenlijk geen nadelen bij deze activiteiten? Als je naakt door huis loopt in de winter moet je de verwarming misschien wat hoger zetten. Anders krijg je het toch koud. Maar dezelfde kleren dragen voor een paar dagen scheelt toch ook weer een wasbeurt? En als je langer op de wc zit kun je er misschien nog wel wat extra ontlasting uit persen. Dat scheelt wellicht ook een extra wc-bezoek. Dus wat mannen doen als hun partner niet thuis is, is nog helemaal niet zo gek als je het bekijkt vanuit milieu-impact? Want minder wassen en minder vaak de wc doorspoelen scheelt water dat daarna ook niet gezuiverd hoeft te worden. Maar hoe zit het eigenlijk met het laten bezorgen van een pizza? Niets is lekkerder, op een avond dat je vriendin niet thuis eet, om toch niet te hoeven koken en meer tijd over te houden voor één of meerdere van de andere activiteiten uit de lijst. Gewoon een pizza bestellen en laten bezorgen omdat het kan! Dan hoef je zelf ook in ieder geval geen boodschappen te doen voor het eten. Als je daarnaast eigenlijk ook zin hebt in gezelligheid kun je natuurlijk ook overwegen om naar een vriend te rijden met de auto en daar mee te eten. Wat is dan eigenlijk duurzamer? Milieu-impact pizza laten bezorgen en autorijden Na kort onderzoek naar de manier van bezorging van eten en de uitstoot van een benzine-auto lijkt de verhouding als volgt: Een pizza laten bezorgen stoot even veel CO2e uit als 2 km met een benzine personenauto rijden; evenveel als 22 km met de auto qua fijnstof en 45 km qua NOx. Alhoewel je steeds meer fietsende bezorgers ziet, gebeurt veel bezorging van eten helaas nog met van die stinkende brommers. Die blijken best slecht te zijn als je kijkt naar fijnstof en stikstofoxiden uitstoot. Ook in verhouding tot benzine personenauto’s. Fijnstof en stikstofoxiden zijn schadelijk voor onze luchtwegen en die van dieren, maar ook slecht voor plantengroei. Daarnaast tasten stikstofoxiden de ozonlaag aan, zorgen ze voor smog en zure regen en dragen ze bij aan het broeikaseffect. Als die vriend verder dan 1 kilometer (2 km totaal, want je moet ook nog terug) van jou vandaan woont, zorgt pizza laten bezorgen wel voor een lagere CO2e-uitstoot. Vanaf nu kun je jouw keuze wellicht ook baseren op de milieu-impact en/of luchtvervuiling. Vind je milieuimpact en gezondheid nou belangrijk, dan kies je er misschien wel voor om op de fiets naar die vriend te gaan en groente te eten. Als de pizza nou ook nog eens met de fiets of een elektrische scooter wordt bezorgt, is ook deze activiteit wellicht nog niet zo slecht voor het milieu.  En ook niet zo slecht voor de lucht die we inademen. De steenoven in het restaurant, waar je je pizza hebt besteld, bakt misschien ook wel meerdere pizza’s tegelijk. Dat is dan toch ook efficiënter dan wanneer je thuis voor één diepvriespizza de oven moet voorverwarmen en afbakken? Als je de berekeningen en cijfers achter deze vergelijking wilt bekijken, ga je gang!  

…minder boxershorts en vaker wassen of meer boxershorts en minder vaak wassen?

Wat nou als je minder boxershorts hebt en vaker moet wassen of meer boxershorts hebt en minder vaak hoeft te wassen. Wat is duurzamer? Ná minimaal 2,5* jaar gebruik per boxershort is het qua CO2e-uitstoot beter om 10 boxershorts te hebben in plaats van 5 (1). Qua watergebruik is dit al ná 8 maanden (2). (*Uitgaande van dat de boxershorts mee gewassen kunnen worden bij de  gemiddeld 2,9 wasbeurten per week (3). Het wordt anders als de boxershorts heter worden gewassen, gedroogd in een was-droogcombinatie, of vaker gewassen moeten worden per week vanwege het tekort aan boxershorts.)  De Metro kopte op 5 november 2015 ‘Een op drie mannen draagt onderbroek meerdere dagen’ (4). Volgens het artikel trekt een op de drie mannen niet elke dag een schone onderbroek aan. En 10 procent doet maar een, twee of drie keer per week een schone onderbroek aan. Een gemiddelde man houdt een boxershort voor 7 jaar voor hij wordt afgedankt (5). En Justin Bieber gebruikt een boxershort maar 1x (6). Wat is vanuit duurzaam oogpunt beter? De impact van een boxershort Boxershorts zijn veelal van katoen gemaakt. Om katoen te laten groeien wordt veel water gebruikt. Rond driekwart van de totale wereldproductie van kantoen wordt verbouwd in droge regio’s op grond dat geïrrigeerd wordt (7). Een boxershort gemaakt van katoen zorgt hiermee voor een watergebruik van: 50 l* /per boxershort * uitgaande van 10.000 l (8) water per kg katoen, en een gewicht van 0,05 kg per boxershort. Het produceren, transporteren en distribueren van een boxershort zorgt voor een energiegebruik van: 0,7 kWh* /per boxershort * uitgaande van 49 MJ/kg (9) katoen. En een CO2e-uitstoot van: 18 kg CO2e  /per boxershort (10) Tevens wordt er 20ml giftig bleekmiddel gebruikt bij de productie van een katoenen boxershort. De katoenteelt zorgt ook voor vermesting. De impact van wassen Een gemiddelde wasmachine heeft een 5 kg belading en zorgde in 2013 gemiddeld voor een watergebruik van: 53 l /per wasbeurt (11) Wassen op 40o en drogen aan een waslijn zorgt voor een CO2e-uitstoot van: 0,7 kg CO2e  /per wasbeurt (12) En een energiegebruik van: 0,5 kWh* /per wasbeurt * uitgaande van een gemiddelde wasmachine met 5 kg belading en energielabel A (13).   ((Y1* b) / X) + ((t/b)*(Y2 * ((g / 0,75w) * X)); Y1= 18 kg CO2e/boxershort; b= aantal boxershorts; X= aantal wasbeurten; t= 7 dagen per week; Y2= 0,7kg CO2e/wasbeurt op 40o wassen en drogen aan de waslijn; g= 0,05 kg/boxershort; w= 5kg belading wasmachine  ((Y3* b) / X) + ((t/b)*(Y4 * ((g / 0,75w) * X)); Y3= 50 L water/boxershort; b= aantal boxershorts; X= aantal wasbeurten; t= 7 dagen per week; Y4= 53 L water/wasbeurt; g= 0,05 kg/boxershort; w= 5kg belading wasmachine HIER voor thuis (2016). Zo vaak doen Nederlanders gemiddeld de was (geraadpleegd op 24 maart 2017) Metro (2015). Een op drie mannen draagt onderbroek meerdere dagen (geraadpleegd op 24 maart 2017) MailOnline (2009). That’s pants! Men keep underwear for seven years - and some even wear the same pair for three days or MORE (geraadpleegd op 24 maart 2017) Express (2015). ‘I don’t wear them twice’ Justin Bieber says he throws boxers away after wearing them ONCE (geraadpleegd op 24 maart 2017) Stockholm Environment Institute (2005). Ecological footprint and water analysis of cotton, hemp and polyester (geraadpleegd op 24 maart 2017) Zie 7 Mistra Future Fashion (2010). Review of Life Cycle Assessments of Clothing (geraadpleegd op 24 maart 2017) The Guardian (2009). Eco-undies for Valentine’s Day? We’re all over it (geraadpleegd op 24 maart 2017) Vewin (2014). Watergebruik Thuis 2013 (geraadpleegd op 4 februari 2017) The Guardian (2010). What’s the carbon footprint of … a load of laundry? (geraadpleegd op 24 maart 2017) Milieucentraal. Wasmachine  (geraadpleegd op 24 maart 2017)

…fijn huishoudelijk afval in de prullenbak of scheiden?
Read More

Wat nou als je al jouw fijn huishoudelijk afval in de prullenbak gooit OF het scheidt? Wat is duurzamer? (Oppervlakte cirkels zijn in onderlinge kwantitatieve verhouding, ook tussen de verschillende posts.) “Preventie, hergebruik en recycling zijn manieren waarop grondstoffen efficiënter kunnen worden benut, terwijl verbranding en vergisting kunnen bijdragen om een deel van de energie die in de materialen vast ligt terug te winnen.” (1) Het kabinet kondigde eind 2016 aan de Nederlandse economie in 2050 volledig te willen laten draaien op herbruikbare grondstoffen (2). En zo de milieuimpact van onze huidige consumptiemaatschappij te minimaliseren. Om de doelstellingen voor 2050 te halen zal zoveel mogelijk afval moeten worden vermeden. Als er wel ‘afval’ ontstaat zal dit in steeds grotere mate moeten worden hergebruikt. De huidige aanpak is om zoveel mogelijk afval te scheiden. Dit kan door middel van gescheiden inzameling van afval (bronscheiden) of door restafval in de fabriek te scheiden (nascheiden). In deze post gaan we in op wat scheiden van verschillende afvalstromen (papier en karton, glas, GFT, textiel en kunststoffen) oplevert qua CO2-uitstoot reductie en energiebesparing (3). Hierin maken we onderscheid in het effect van bronscheiding en nascheiding. Uitgangspunt is dat het afval bij recycling een deel van een primair product of grondstof kan vervangen. Er worden energieconsumptie en (gerelateerde) CO2-emmissies vermeden die anders nodig waren om het product of grondstof helemaal opnieuw te produceren. Bij verbranding wordt energieproductie en gebruik van fossiele brandstoffen vermeden. De afvalketen is nogal complex met verchillende typen inzameling, transport, sorteer- en verwerkingsinstallaties etc. En elke type heeft weer een andere energieconsumptie en CO2-uitstoot. Daarom richten we ons hier op zoveel mogelijk hergebruik en recycling van grondstoffen. Deze ketens zullen steeds duurzamer en efficiënter moeten worden. Om zo te voorkomen dat waardevolle grondstoffen worden verbrand. De impact van het wel of niet recyclen van de verschillende grondstoffen -en de impact hiervan op ecosystemen, grondstoffen en landgebruik, fijnstofvorming, etc.- behandelen we in afzonderlijke posts. Samenstelling fijn huishoudelijk afval 2014 (4) * hout, steenachtig materiaal, rest De impact van het wel of niet scheiden van verschillende afvalstromen  Gescheiden inzamelen (bronscheiden) van huishoudelijk afval wordt al langer gedaan met papier en karton, glas, GFT, textiel en wit- en bruingoed (elektronica). Recentelijk worden ook kunststof en drankkartons in veel gemeenten gescheiden ingezameld. Nascheiden gebeurt onder andere om ferro en non-ferro metalen uit het huishoudelijk restafval te halen en te recyclen. In sommige gevallen wordt er ook herbruikbaar kunststof uit het restafval gehaald. Het inzamelen van huishoudelijk afval gebeurt via (ondergrondse) containers, minicontainers, zakken of dozen en inzamelpunten. Restafval wordt getransporteerd naar een nascheidingsinstallatie en afvalverbrandingsinstallatie, gescheiden afval gaat naar verschillende specifieke verwerkingsinstallaties. Papier en karton Wekelijks doen we in Nederland per persoon 2kg oudpapier weg. Alleen oudpapier dat gescheiden van het restafval wordt ingezameld kan tot 7x worden hergebruikt. Het ingezamelde oudpapier wordt getransporteerd, gesorteerd en geschikt gemaakt als gronstof voor nieuw pappier (ontinkten, bleken, etc.). Ons wekelijkse papierafval van 2kg per persoon zorgt, bij het volledig gescheiden inzamelen, voor een CO2-uitstoot besparing van: -0,5 kg CO2e*  /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 250 kgCO2/ton (5) En een energiebesparingpotentieel van: -2,6 kWh* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 1,3 kWh/kg Oudpapier dat bij het huishoudelijke restafval belandt is te nat en vies om te hergebruiken voor de papierindustrie. Het papier wordt nagescheiden uit het huishoudelijke restafval en als secundaire brandstof gebruikt. Als al ons wekelijkse oudpapier bij het restafval belandt en in een AVI (afvalverwerkingsinstallatie) verbrandt wordt met een hoog elektrisch rendement kan dit zorgen voor een CO2-uitstoot besparing van: -0,6 kg CO2e* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 290 kgCO2/ton. Glas Wekelijks doen we in Nederland per persoon 0,5kg glas weg. Glas kan 100% worden gerecycled. Het huidige recyclingresultaat voor verpakkingsglas ligt in Nederland rond de 80%. Glas op kleur scheiden bespaart grondstoffen en energie om bijvoorbeeld wit glas te maken (6). Als alle kleuren glas door elkaar komen kan alleen bruin glas gemaakt worden. Ons wekelijkse glasafval van 0,5kg zorgt, bij het volledig gescheiden inzamelen, voor  voor een CO2-uitstoot besparing van: -0,15 kg CO2e* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 0,286 kgCO2/kg En een energiebesparingpotentieel van: -0,1 kWh* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 0,2 kWh/kg Uit onderzoek van de Wageningen Universiteit blijkt dat ongeveer 50% van het verpakkingsglas aanwezig in huishoudelijk restafval, kan worden nagescheiden en geschikt is om te recyclen tot verpakkingsglas (7). Verpakkingsglas verbranden in een afvalverwerkingsinstallatie levert niets op qua energie. GFT Wekelijks doen we in Nederland per persoon 3,3 kg GFT-afval weg. GFT-afval dat gescheiden wordt ingezameld, gaat meestal eerst naar een vergistingsinstallatie. Daar wordt er biogas (groen gas) en compost van gemaakt (8). Ons wekelijkse GFT-afval van 3,3kg per persoon zorgt, bij het volledig gescheiden inzamelen, voor een CO2-uitstoot besparing van: -0,9 kg CO2e* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 0,280 kgCO2/kg En een energiebesparingpotentieel van: -4,3 kWh* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 1,3 kWh/kg Ongescheiden GFT-afval wordt samen met het andere restafval als secundaire brandstof gebruikt. In GFT-afval zit veel niet-brandbare materialen, waardoor de opbrengst gering is. Separate verwerking van GFT-afval is goedkoper dan verbranden als onderdeel van het restafval (9). Textiel Wekelijks doen we in Nederland per persoon 0,4 kg textiel weg. Kleding uit de textielcontainer krijgt vaak een tweede leven in andere landen. Textiel kan ook worden gerecycled tot bijvoorbeeld isolatiemateriaal. Steeds vaker worden gerecyclede vezels in nieuwe stoffen verwerkt (10). Ons wekelijkse textiel-afval van 0,4kg per persoon zorgt, bij het volledig gescheiden inzamelen, voor een CO2-uitstoot besparing van: -0,3 kg CO2e* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 0,800 kgCO2/kg En een energiebesparingpotentieel van: -15,2 kWh* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van 38 kWh/kg Nascheiden van textiel is moeilijk door vervuiling met restafval (en vooral door het vocht) verliest het textiel zijn waarde als grondstof. Ongescheiden textiel wordt samen met het andere restafval verbrand. Kunststof  Wekelijks doen we in Nederland per persoon 1,3kg kunststof weg. In Nederland wordt er op dit moment rond de 50% van het kunststof gerecycled(11) via bronscheiding. Ons wekelijkse kunststof  afval van 1,3kg per persoon zorgt, bij het volledig gescheiden inzamelen, voor een CO2-uitstoot besparing van: -4,1 kg CO2e* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van gemiddeld 3,15 kgCO2/kg (12) En een energiebesparingpotentieel van: -5,0 kWh* /week * - teken om duidelijk aan te geven dat het om een besparing gaat van gemiddeld 3,9 kWh/kg (13)  Uit onderzoeken(14)(15) en pilots blijkt dat nascheiding van kunststof de potentie heeft om efficiënter en goedkoper te zijn dan bronscheiden van kunststof. Uit ander onderzoek(16) lijkt bronscheiding in combinatie met nascheiding de beste optie. Ons wekelijkse kunststof verpakkingen afval van 1,3kg per persoon zorgt, als het volledig bij het restafval komt, voor een CO2-uitstoot besparing van: -2,5 kg CO2e* /week * bij 60% kunststof verpakkingen nascheiden uit het restafval Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht (2010), SAVING MATERIALS (geraadpleegd op 26 februari 2017) Rijksoverheid, Kabinet: Nationaal grondstoffenakkoord voor recycle-economie in 2050 (geraadpleegd op 26 februari 2017) Met behulp van het iWaste-model. Zie 1 Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Samenstelling van het huishoudelijk restafval, sorteeranalyses 2015 (geraadpleegd op 26 februari 2017) Via recycling van papier wordt energie bespaard voor de productie van primair papier van houtvezels. Verder zijn in de berekeningen meegenomen: inzamelen, transporteren, nascheden, geschikt maken, etc. Duurzaamglas, Glas is eindeloos (geraadpleegd op 26 februari 2017) Wageningen Universiteit, Nascheiden van verpakkingsglas uit gemengd huishoudelijk restafval (geraadpleegd op 26 februari 2017) AgentschapNL, Bio-energie - Input Groente-, fruit- en tuinafval (gft) (geraadpleegd op 26 februari 2017) MilieuCentraal, Afval verwerken (geraadpleegd op 26 februari 2017) MilieuCentraal, Kleding, textiel en schoenen (geraadpleegd op 26 februari 2017) Mejudice, Nascheiding van plastic is beter voor milieu en economie dan bronscheiding (geraadpleegd op 26 februari 2017) 3,75 kgCO2/kg bij PE; 3,35 kgCO2/kg bij PP; 2,35 kgCO2/kg bij PET; 3,8 kWh/kg bij PE; 2,9 kWh/kg bij PP; 4,9 kWh/kg bij PET; Tinbergen Institute, A Cost-Effectiveness Analysis For Incineration Or Recycling Of Dutch Household Plastics (geraadpleegd op 26 februari 2017) Roteb, Quickscan CO2-effecten inzameling integraal / deelfracties huishoudelijk afval (kunststof, glas, textiel, papier, gft en hout) voor Rotterdam (geraadpleegd op 26 februari 2017) Wageningen UR, Hergebruik van Kunststof, Nascheiden is een waardevolle aanvulling op bronscheiden -Openbare samenvatting   Save Save Save Save Save Save Save Save Save

…film kijken via DVD of een film streamen op tv?
Read More

Wat nou als je een film kijkt via DVD of dezelfde film streamt op tv? Wat is duurzamer? (Oppervlakte cirkels zijn in onderlinge kwantitatieve verhouding, ook tussen de verschillende posts.) De CO2e-uitstoot van een film kijken via DVD komt voor een groot deel door het gebruik van de tv en DVD-speler bij het afspelen van de film. De CO2e-uitstoot van een film streamen komt voor een groot deel door de dataoverdracht via het internet. Wie blijft er nou nog thuis wanneer een film of tv-programma wordt uitgezonden op tv? Dat is ook niet niet meer per se nodig. Je kunt met TV on-demand een uitzending later terugkijken en met video-on-demand films en series kijken wanneer jij dat wilt(1). Het gemak waarmee dit gebeurt zorgt er voor dat we vaker films en series streamen(2) dan films of series kopen op DVD(3). Maar is het ook beter voor het milieu? Volgens Amerikaans onderzoek is de ontwikkeling goed voor het milieu. In het onderzoek wordt het streamen van films vergeleken met het kijken van films via DVD’s(4). De impact van een film kijken via DVD Afhankelijk van hoe de DVD thuis aankomt zorgt het kijken van een film via DVD in Amerika voor een CO2e-uitstoot van: 0,40 kg CO2e* /per uur kijktijd (DVD huren en via de post ontvangen) 0,71 kg CO2e /per uur kijktijd (huren bij een videotheek) 0,41 kg CO2e /per uur kijktijd (gekocht en via de post ontvangen) 0,60 kg CO2e /per uur kijktijd  (gekocht bij een winkel) * CO2e: CO2equivalent laat andere broeikasgassen uitgedrukken in termen van CO2 op basis van hun relatieve global warming potential (GWP). CO2 heeft een GWP van 1, methaan heeft een GWP van ongeveer 25. Het kijken van een film via DVD zorgt voor CO2e-uitstoot. De DVD moet geproduceerd worden, er moet content op worden gebrand en hij moet verpakt worden in een hoesje. Daarna wordt de DVD getransporteerd van de productielocatie naar een warenhuis. Van hieruit gaat de DVD of naar een verkoop- of verhuurlocatie of wordt hij thuis bezorgd. Tot zover zorgt het proces voor ongeveer 0,05 kg CO2e per uur kijktijd per DVD. Als een DVD wordt gekocht of gehuurd zorgt het vervoer van en naar een winkel of videotheek gemiddeld voor nog eens 0,15 kg tot 0,20 kg CO2e extra per uur kijktijd. Dit aantal gaat drastisch omlaag als de content op de DVD vaker wordt bekeken. Om de DVD af te spelen worden over het algemeen een DVD-speler in combinatie met een tv gebruikt. Dit zorgt gemiddeld voor nog eens 0,37 kg CO2e (5) per uur kijktijd. De totale CO2e-uitstoot onstaat door ook de embodied CO2e-uitstoot van de gebruikte apparaten mee te rekenen. Dit is de CO2e-uitstoot die vrijkomt bij het produceren, distribueren etc. van de apparaten. De impact van een film streamen op tv Om een film te kunnen streamen en te kijken op een tv moet je verbonden zijn met het internet. De dataoverdracht via het internet zorgt voor het grootste aandeel van de impact. Een uur lang film streamen zorgt hiermee voor een CO2e-uitstoot van: 0,42 kg CO2e per uur kijktijd Het streamen van een film via internet zorgt voor CO2e-uitstoot. De geproduceerde film staat bij een datacenter op de servers. Een datacenter vraagt veel energie. Via de servers in het datacenter kan de film worden gedistribueerd over het internet. Via internetkabels en hubs over de hele wereld kan bijvoorbeeld een film op een server in Amerika op een decentrale server worden gezet. Via kabel of ADSL(6) wordt een internetverbinding gemaakt met de decentrale server. Via een router en een kabel of wifi-verbinding kan de film op de server gestreamt worden naar bijvoorbeeld de tv. De dataoverdracht bij het streamen van de film van de server naar de tv zorgt voor 0,20 kg CO2e-uitstoot per uur kijktijd. Het afspelen van de film op de tv en eventueel een mediaspeler zorgt gemiddeld voor nog eens 0,15 kg CO2e (7) extra per uur kijktijd. De totale CO2e-uitstoot onstaat ook hier door de embodied CO2e-uitstoot van de gebruikte internet-infrastructuur, apparaten en kabels mee te rekenen. RTL Z. Van Netflix tot NLziet: het nieuwe tv-kijken is echt begonnen. Beschikbaar via: www.rtlz.nl/tech/van-netflix-tot-nlziet-het-nieuwe-tv-kijken-echt-begonnen (geraadpleegd op 10 februari 2017)  “Streamen is het afspelen van (internet)content zonder downloaden en/of uploaden.” Beschikbaar via: www.moviestreamer.nl/nl/wat-is-streamen (geraadpleegd op 10 februari 2017) NVPI (2015). Markt voor home-entertainment bereikt keerpunt in 2014. Beschikbaar via: nvpi.cmail1.com/t/ViewEmail/r/6F51D362203AD0392540EF23F30FEDED/99C7B9F086230EF3025DA65DC0D0F53A (geraadpleegd op 10 februari 2017) IOP Science (2014). The energy and greenhouse-gas implications of internet video streaming in the United States. Beschikbaar via: iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/9/5/054007 (geraadpleegd op 10 februari 2017) Dit is een gemiddelde. De uitstoot is onder andere afhankelijk van de energiezuinigheid van je TV en DVD-speler en de energiemix van het land waarin je kijkt. Worden er veel fossiele brandstoffen gebruikt voor de productie van elektriciteit dan ligt de uitstoot hoger. Wikipedia. ADSL is een standaard voor een digitale technologie die snelle datacommunicatie over een telefoonlijn van koperdraad toelaat. Bereikbaar via: nl.wikipedia.org/wiki/Asymmetric_Digital_Subscriber_Line (geraadpleegd op 12 februari 2017) Dit is een gemiddelde. De uitstoot is onder andere afhankelijk van de energiezuinigheid van je TV en mediaspeler en de energiemix van het land waarin je kijkt.  Andere bronnen: www.continuuminnovation.com/en/how-we-think/blog/streaming-movies-or-shipping-dvds www.theguardian.com/sustainable-business/2014/feb/06/how-the-netflix-model-impacts-the-environment-economy-and-society www.slate.com/articles/health_and_science/the_green_lantern/2008/08/video_stores_vs_online_rentals.html\ www.wired.co.uk/article/streaming-environmental-impact grist.org/living/is-video-streaming-greener-than-dvds/ www.theatlantic.com/technology/archive/2015/12/there-are-no-clean-clouds/420744/ www.wired.com/2015/05/netflix-says-streaming-greener-reading-breathing/ techblog.netflix.com/2015/05/netflix-streaming-more-energy-efficient.html www.wired.com/2015/05/binge-watching-making-planet-warmer/ www.wired.com/2014/04/netflix-techs-biggest-underdog/ www.treehugger.com/corporate-responsibility/ask-pablo-is-nexflix-streaming-greener-the-answer-may-surprise-you.html gnightearth.com/2014/06/10/whats-the-most-environmentally-friendly-way-to-watch-your-favorite-show-environmental-impact-of-streaming-vs-dvds/ environmentalresearchweb.org/cws/article/news/57425 www.themarysue.com/the-environmental-impact-of-netflix/ time.com/46777/your-data-is-dirty-the-carbon-price-of-cloud-computing/ www.kijkmagazine.nl/nieuws/geen-dvds-kopen-goed-voor-milieu/ Save Save Save

…korter douchen of minder rundvlees eten?

Wat nou als je korter doucht in plaats van minder rundvlees eet? Wat is duurzamer? 1 dag rundvlees eten (100 gram) kost even veel water als een maand lang douchen. De CO2-uitstoot van douchen komt doordat koud drinkwater verwarmd wordt tot warm douchewater veelal met gebruik van gas. De grootte van de watervoetafdruk van rundvlees komt voor een groot deel doordat soja wordt gebruikt voor veevoer. Dit wordt waterintensief verbouwt in onder andere gebieden in Zuid-Amerika die kampen met waterschaarste.     De NRC kopte op 16 november 2016 ‘Water besparen? Korter douchen helpt niet’. Volgens het artikel is ons watergebruik in en rond huis 1 procent van onze totale watervoetafdruk. De rest, 99 procent, zit in het water dat elders gebruikt wordt voor het produceren van onze consumptiegoederen. Onze watervoetafdruk ligt voor 95 procent buiten Nederland. En de helft daarvan betreft watergebruik in gebieden die kampen met waterproblemen (1). De impact van douchen In 2013 gebruikte een inwoner van Nederland gemiddeld 51,4 liter water per dag bij het douchen (2). Ons wekelijks douchegebruik zorgt hiermee voor een watergebruik van: 360 l /week Gemiddeld staan we 8,9 minuten onder de douche. Een normale douche gebruikt gemiddeld 8 liter water per minuut en een waterbesparende douche 7,4 liter water. Het douchewater (drinkwater in Nederland) komt uit eigen bodem via grondwater: regen- en rivierwater dat door de bodem naar grotere diepte is gesijpeld (3). Het meeste douchewater wordt gebruikt tussen de 25 en 34 jaar met 91,3 liter per persoon per dag. Voor het opwarmen van water tot douchewater wordt energie gebruikt. Dit gebeurt vooral via combiketel (76%) (4) die veelal  gas gebruiken als energiebron. Het opwarmen van douchewater zorgt zo voor 15,69 gram CO2e-uitstoot per liter (5).  Er zit ook nog energie in de winning van water (drinkwater voor de douche), de waterinfrastructuur (waterleidingen en rioleringen), het transport en het zuiveren van het gebruikte water. Dit zorgt voor 0,34 gram CO2e-uitstoot per liter kraanwater(6). Onze wekelijks douchegebruik zorgt hiermee voor een CO2-uitstoot van: 5,8 kg CO2e* /week (7) * CO2e: CO2equivalent laat andere broeikasgassen uitdrukken in termen van CO2 op basis van hun relatieve global warming potential (GWP). CO2 heeft een GWP van 1, methaan heeft een GWP van ongeveer 25. Stel dat je een extreme doucher bent en elke dag 15 minuten onder de douche staat, maar wel een waterbesparende douche hebt die 6 liter water per minuut gebruikt, dan gebruik je per douchebeurt 90 liter water en per week 630 liter water. Dit komt neer op 9,9 kg CO2e/week en 514 kg CO2e/jaar. De impact van rundvleesconsumptie Gemiddeld at een inwoner van Nederland 14,2 kilogram rundvlees in 2014 (8). Dit komt neer op rond de 275 gram rundvlees per week. Per kilogram rundvlees is 15.000 liter (9) water nodig. Onze wekelijkse rundvleesconsumptie zorgt zo voor een watergebruik van: 4.100 l /week Per kilogram rundvlees wordt 22 kilogram CO2e uitgestoten (10). Per 275 gram rundvlees per week komt dit neer op: 6,05 kg CO2e /week Het houden van koeien voor melk en vlees veroorzaakt CO2 en methaangas uitstoot, verzuring, vermesting en ontbossing. Bij de productie van veevoer wordt veel water en kunstmest gebruikt. Dat komt onder andere doordat deze koeien soja in de vorm van krachtvoer te eten krijgen (11). De watervoetafdruk van rundvlees ligt voor een groot deel in Zuid-Amerika waar de soja verbouwt wordt onder andere in gebieden die kampen met waterschaarste. Zestig procent van het rundvlees in Nederland komt van melkkoeien die ‘uitgemolken’ zijn (12). Een melkkoe wordt 4 tot 6 jaar oud. Ze gaat naar het slachthuis als haar melkproductie flink afneemt. Deze koeien komen vooral uit Nederland. Ook wordt rundvlees vanuit Zuid-Amerika en Europa geïmporteerd en ook levende koeien voor de slacht vanuit Duitsland en België. 1. NRC. ‘Water besparen? Korter douchen helpt niet’. Beschikbaar via: www.nrc.nl/nieuws/2016/11/16/water-besparen-korter-douchen-helpt-niet-5317549-a1532071 (geraadpleegd op 4 februari 2017) 2. Vewin (2014). Watergebruik Thuis 2013. Beschikbaar via: www.vewin.nl/SiteCollectionDocuments/Publicaties/Watergebruik_Thuis_2013.pdf (geraadpleegd op 4 februari 2017) 3. MileuCentraal. Drinkwater. Beschikbaar via: www.milieucentraal.nl/in-en-om-het-huis/gezonde-leefomgeving/gezond-in-en-om-huis/drinkwater/ (geraadpleegd op 4 februari 2017) 4. Zie 2 5. Om 1 liter water op te warmen tot douchewater is ongeveer 0,0083 m3 gas nodig: 0,005 m3 direct gasgebruik  (Beschikbaar via: radar.avrotros.nl/forum/viewtopic.php?f=51&t=139077&start=40 (geraadpleegd op 4 februari 2017)) en 0,0033 m3 verloren gas -40%- bij de gasproductie (Verborgen Impact (2016), Babette Porcelijn). Het opstoken van gas zorgt per m3 voor 1,89 kg CO2e-uitstoot (Lijst emissiefactoren (2017). Beschikbaar via: co2emissiefactoren.nl/lijst-emissiefactoren/ (geraadpleegd op 4 februari 2017)). Dit komt neer op 15,69 gram CO2e per liter opgewarmd douchewater.  6. Kassa, Vara. CO2: flessenwater vs kraanwater. Beschikbaar via: kassa.vara.nl/backstage/auteur/unknown/artikel/co2-flessenwater-vs-kraanwater (geraadpleegd op 4 februari 2017) 7.  0,34 gram CO2e-uitstoot (1 liter kraanwater ) + 15,69 gram CO2e-uitstoot (1 liter opgewarmd douchewater) = 16,03 gram CO2e-uitstoot (het opwarmen van 1 liter kraanwater naar douchewater). Per douchebeurt (51,4 liter water) komt dit neer op 824 gram CO2e. Bij 360 liter per week is dit 5.770 g CO2e. 8. Wakker Dier (2015). Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2014. Op basis van karkasgewicht (gewicht met been). Beschikbaar via: www.wakkerdier.nl/uploads/media_items/150924-lei-vleesconsumptie.original.pdf (geraadpleegd op 4 februari 2017) 9. IME food waste report - data. Beschikbaar via: docs.google.com/spreadsheets/d/1nzLDn1LbiwVe2TL4y4kiejuUQKpIx4Z3R5GHOguwvmo/edit#gid=0 (geraadpleegd op 4 februari 2017) 10. Groen7 (2012). Kilo vlees gelijk aan 1.600 km in een auto. www.groen7.nl/kilo-vlees-gelijk-aan-1-600-km-in-een-auto/ (geraadpleegd op 4 februari 2017) 11. Milkstory (2012). SOJA EN GRAS: VOER VOOR DISCUSSIE. www.milkstory.nl/artikel/soja-en-gras-voer-voor-discussie 12. Questionmark. Beschikbaar via: www.thequestionmark.org/products/493-rundvlees-reepjes/facts/general (geraadpleegd op 4 februari 2017) Save Save